facebook သမိုင္းေၾကာင္း
••••••••••
သင္အသံုးျပဳေနတဲ႔ Facebook ကို သံုးေတာ့သံုးျပီး ဘယ္ကေန ဘယ္လို ျဖစ္တည္လာမွန္း မသိရင္ အေတာ္မိုက္မဲမႈပါပဲ  ဒါေျကာင့္ Fbျဖစ္ေပါ္လာပံု သမိုင္းေျကာင္း ဖတ္ျဖစ္ေအာင္ဖတ္ပါ
■ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ (အဂၤလိပ္: Facebook)သည္ ၂၀၀၄ ခုနွစ္တြင္ အင္တာနက္၌ စတင္လြွင့္တင္ခဲ့သည့္ လူမွုဆက္ဆံေရးအင္တာနက္ ဝက္ဘ္ဆိုက္ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ရုံးခ်ုပ္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ကယ္ရီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ မယ္လိုပက္ခ္ တြင္ တည္ရွိသည္။ ေဖ့ဘုတ္ကို ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား ျဖစ္ျကတဲ့ မာ့ခ္ ဇက္ကာဘာ့ဂ္နွင့္ အက္ဇူရို ဆာဖရင္း၊ အန္ဒရူး မတ္ခ္ေကာ္လန္၊ ဒတ္စတင္း ေမာ့စကိုဗစ္ နွင့္ ခရစ္ ဟုခ်္ တို့ပူးေပါင္းတည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ေဖ့ခ္ဘြတ္ခ္ စတင္တင္ခ်င္းတြင္ ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္အတြင္းမွာသာ သီးသန့္အသုံးျပုနိုင္ေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုအေနနဲ့ စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုမွ တျခားတကဿကသိုလ္မ်ားသို့ တိုးခ်ဲ့ကာ ၂၀၀၆ ခုနွစ္တြင္ အသက္ (၁၃) နွစ္ ျပည့္ျပီးသူတိုင္း အသုံးျပုနိုင္ေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။

■အသုံးျပုသူမ်ားသည္ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖာ္ျပနိုင္သည္။ နွစ္သက္ရာဓာတ္ပုံမ်ားကို တင္ကာ အျခားသူမ်ားနွင့္ ေဝမွ်နိုင္သည္။ အျခားအသုံးျပုသူမ်ားအား မိတ္ေဆြစာရင္းတြင္ ေပါင္းထည့္နိုင္သည္။ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ဖလွယ္နိုင္သည္။ အသုံးျပုသူမ်ားသည္လည္း ေက်ာင္းအလိုက္၊ လုပ္ငန္းအလိုက္ စသည္ျဖင့္ ဝါသနာတူရာ စိတ္ဝင္စားမွုတူရာ အဖြဲ့အစည္းမ်ားတြင္ ပါဝင္နိုင္သည္။ ကမဿဘာတဝန္းတြင္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အား လစဉ္အသုံးျပုသူဦးေရမွာ ၂၀၁၅ ဇြန္လိုင္ စာရင္းမ်ားအရ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ လစဉ္အသုံးျပုသူ သန္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနျပီ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ပထမဦးဆုံး အျကိမ္အေနနဲ့ ျပင္ပသို့ စေတာ့ရွယ္ယာမ်ား ကို ၃လ ျကာ ထုတ္ေရာင္းခ်ခဲ့သည္။ ေဖ့ခ္ဘုတ္သည္ တိုးတက္မွု အျမန္ဆုံး ကုမဿပဏီတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။

သမိုင္း
၂၀၀၃ - ၂၀၀၅
■theFacebook
၂၀၀၃ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၂၈ ရက္ေန့တြင္ ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္ ဒုတိယနွစ္ ေက်ာင္းသား မာ့ခ္ ဇက္ကာဘာ့ဂ္သည္ Facemash ဟုေခါ္ေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုကို ေရးသားခဲ့သည္။ အဆိုပါ ဝက္ဘ္ဆိုက္သည္ ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္အတြင္းရွိ အေဆာင္ ၉ ေဆာင္ရွိ ေက်ာင္းသူမ်ား၏ ဓာတ္ပုံမ်ားကို ရယူျပီး ဓာတ္ပုံ ၂ ပုံကို ယွဉ္က ဘယ္သူပိုလွသလဲ ေရြးရေသာ ပရိုဂရမ္ ျဖစ္သည္။

■အဆိုပါ ဝက္ဘ္ဆိုက္ ေရးသားဖို့အတြက္ မာ့ခ္ ဇက္ကာဘာ့ဂ္သည္ ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္ ကြ်န္ပ်ူတာ ကြန္ရက္အတြင္းသို့ ဝင္ေရာက္ကာ ဓာတ္ပုံမ်ားကို ဝင္ေရာက္ရယူခဲ့သည္။ Facemash ဝက္ဘ္ဆိုက္ အြန္လိုင္းတက္လာျပီး ပထမဆုံး အခ်ိန္ (၄) နာရီအတြင္း ဝင္ေရာက္ျကည့္ရွုသူ ၄၅၀ ဦး နွင့္ ဓတ္ပုံျကည့္ရွုမွု ၂၂ ဝဝဝ အထိ ရွိခဲ့သည္။ ဝက္ဘ္ဆိုက္သည္ တျခားေသာ သူမ်ားဆီသို့ အလ်င္အျမန္ေရာက္ရွိသြားျပီး ရက္အနည္းငယ္အျကာတြင္ ဟားဘက္စီမံခန့္ခြဲေရးမွ အဆိုပါ ဝက္ဘ္ဆိုက္ကို ျဖုတ္ခ်ခဲ့သည္။ မာ့ခ္ ဇက္ကာဘာ့ဂ္ သည္လည္း လုံျခုံေရးခ်ိုးေဖာက္မွု၊ မူပိုင္ခြင့္ ခ်ိုးေဖာက္မွု နွင့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ခ်ိုးေဖာက္မွုတို့ေျကာင့္ ေက်ာင္းထုတ္ပါယ္ခံရသည္အထိ အေရးယူခံရမည့္ အေရးနွင့္ ျကုံေတြ့ခဲ့ရသည္။ သို့ေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးတြင္ ဆြဲခ်က္မ်ားကို ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မတ္ခ္ဇူကာဘတ္ခ္သည္ သူ့၏ စီမံကိန္းကို လူမွုကြန္ရက္တစ္ခုျဖစ္ေအာင္ ပိုမိုက်ယ္ျပန့္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ သူသည္ ဓာတ္ပုံေပါင္း ၅၀၀ ကို ဝက္ဘ္ဆိုက္ေပါ္တင္ျပီး ဓာတ္ပုံမ်ားတြင္ မွတ္ခ်က္ေရးနိုင္ေအာင္ ျပုလုပ္ခဲ့သည္။

■၂၀၀၄ ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီလမွ စတင္ မာ့ခ္သည္ ဝက္ဘ္ဆိုက္အသစ္အတြက္ စတင္ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုနွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၄ ရက္ေန့တြင္ theFacebook နာမည္ျဖင့္ www.thefacebook.com ကို စတင္မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ ၆ ရက္အျကာ ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္မွ ေက်ာင္းသားျကီးမ်ားျဖစ္တဲ့ Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss, နွင့္ Divya Narendra တို့ ၃ ေယာက္ဟာ မတ္ခ္က သူတို့ရဲ့ စိတ္ကူးကို ကူးယူထားေျကာင္း HardvardConnection.com ကို ကူညီမည္ဟု ေျပာျပီး သူတို့နဲ့ ပုံတူ ဝက္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုကို ျပုလုပ္ခဲ့ေျကာင္း စြပ္စြဲခဲ့ျကသည္။ ၂၀၀၈ ခုနွစ္မွာေတာ့ တရားရုံးက မတ္ခ္ကို စေတာ့ရွယ္ယာ တန္ဖိုး ေဒါ္လာ ၁.၂ သန္း ကို ေပးေလ်ာ္ရန္ ဆုံးျဖတ္ေပးခဲ့သည္။

■ပထမဦးဆုံး theFacebook စတင္စဉ္က ဟားဘတ္တကဿကသိုလ္ သီးသန့္ကိုသာ ဝင္ေရာက္နိုင္ရန္ ကန့္သတ္ထားခဲ့သည္။ ပထမဦးဆုံးလ တစ္လထဲမွာပင္ ဘြဲ့သင္တန္းမွ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူ တစ္ဝက္ေက်ာ္သည္ theFacebook မွာ လာေရာက္မွတ္ပုံတင္ခဲ့ျကသည္။ အက္ဇူရို ဆာဖရင္း (စီးပြားေရးဆိုင္ရာ)၊ အန္ဒရူး မတ္ခ္ေကာ္လန္ (ဒီဇိုင္းနာ)၊ ဒတ္စတင္း ေမာ့စကိုဗစ္ (ပရိုဂရမ္ ေရးသားသူ) နွင့္ ခရစ္ ဟုခ်္ တို့သည္ မတ္ခ္နွင့္အတူ ဝက္ဘ္ဆိုက္တိုးတက္ေရးအတြက္ ကူညီေပးခဲ့ျကသည္။ ၂၀၀၄ ခုနွစ္ မတ္လတြင္ theFacebook ကို ကိုလံဘီယာ တကဿကသိုလ္၊ စတန္းဖို့ခ်္ တကဿကသိုလ္ နွင့္ ေရးလ္ တကဿကသိုလ္တို့ကို တိုးခ်ဲ့ခဲ့သည္။[၉] ေနာက္ပိုင္းမွာ အိုင္းဗီလိဂ္ ေကာ္လိပ္၊ ေဘာ့စတြန္ တကဿကသိုလ္၊ နယူးေယာ့ခ္ တကဿကသိုလ္၊ MIT နွင့္ တျခား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနွင့္ ကေနဒါ နိုင္ငံတို့ရွိ တကဿကသိုလ္မ်ားကို ဆက္တိုက္ဆိုသလို တိုးခ်ဲ့ခဲ့သည္။
■၂၀၀၄ ခုနွစ္ ဇြန္လမွာ သူတို့၏ ရုံးကို ကယ္လီဖိုးနီးယား ျပည္နယ္ ေပါလိုအယ္တို သို့ေျပာင္းေရြ့ခဲ့သည္။ ထို့ေနာက္ PayPal ရဲ့ ပူးတြဲတည္ေထာင္သူ Peter Thiel ထံမွ ရင္းနွီးျမုပ္နွံမွုကို လက္ခံရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၅ ခုနွစ္မွာေတာ့ theFacebook.com မွ"the" ကိုျဖုတ္ကာ facebook.com အျဖစ္ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ facebook.com အမည္ကို ေဒါ္လာ ၂ သိန္းျဖင့္ ေပးဝယ္ခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။

■၂၀၀၅ ခုနွစ္မွာေတာ့ ရင္းနွီးျမုပ္နွံမွုမ်ား ဆက္လက္ရရွိခဲ့သည္။ Accel မွ ၁၂.၇ သန္း၊ Jim Breyer မွ ၁ သန္း ထည့္ဝင္ခဲ့ျကသည္။ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဇန္နဝါရီအေရာက္မွာေတာ့ complete.com မွ ေဖ့ခ္ဘုတ္ဟာ ကမဿဘာေပါ္မွာ လစဉ္လူသုံးအမ်ားဆုံ လူမွုကြန္ရက္ျဖစ္ေျကာင္း ေျကညာခဲ့သည္။ မတ္ခ္ဟာ ေဖ့ခ္ဘုတ္ကို ေနာက္တစ္ဆင့္အျဖစ္ ၂၀၀၅ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ အထက္တန္းေက်ာင္းေတြအတြက္ မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ ေနာက္မွာေတာ့ ကုမဿပဏီေတြအတြက္ ေဖ့ခ္ဘုတ္ကို ဆက္လက္မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ မိတ္ဆက္ခဲ့ရာတြင္ အက္ပဲလ္၊ မိုက္ခရိုေဆာ့ စသည့္ ကုမဿပဏီျကီးမ်ား ပါဝင္ခဲ့သည္။

၂၀၀၆ - ၂၀၁၁
■၂၀၀၆ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန့တြင္ ေဖ့ဘုတ္သည္ အသက္(၁၃)နွစ္ရွိျပီး အီးေမးလ္ ရွိသူ မည္သူမဆို ေဖ့ခ္ဘုတ္ကို အသုံးျပုနိုင္ေအာင္ ျပုလုပ္ခဲ့သည္။

■၂၀၀၇ ခုနွစ္ ေနွာင္းပိုင္းမွာေတာ့ ေဖ့ခ္ဘုတ္တြင္ စီးပြားေရး စာမ်က္နွာေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ေမလမွာေတာ့ ပိုမိုဆန္းသစ္ေသာ Pages ဟုေခါ္ေသာ စာမ်က္နွာကို မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ စာမ်က္နွာမ်ားမွ ကုမဿပဏီမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ကို ေျကာ္ျငာရန္အတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပုခဲ့သည္။

■၂၀၀၇ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္မွာေတာ့ မိုက္ခရိုေဆာ့ဟာ ေဖ့ဘုတ္ရဲ့ ရွယ္ယာ ၁.၆% ကို ေဒါ္လာ သန္း၂၄၀ နွင့္ ဝယ္ယူမည္ဟု ေျကညာခဲ့သည္။ မိုက္ခရိုေဆာ့ရဲ့ ဝယ္ယူမွုတြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေျကျငာမ်ားနွင့္ လူမွုကြန္ရက္ ဝက္ဘ္ဆိုက္ မူပိုင္ခြင့္ပါ ပါဝင္သည္။

■၂၀၀၈ ခုနွစ္တြင္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သည္ သူတို့၏ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရုံးခ်ုပ္ကို အိုင္ယာလန္နိုင္ငံ ဒူဘီလင္ တြင္ တည္ေဆာက္ရန္ ေျကညာခဲ့သည္။ တစ္နွစ္ခန့္အျကာ စက္တင္ဘာ ၂၀၀၉ တြင္ သူတို့၏ေငြေျကးစီးဆင္းမွုမွာ ပထမဦးဆုံးအေနျဖင့္ အေပါင္းလကဿခဏာ ျဖစ္လာျပီဟု ေျပာခဲ့သည္။

■၂၀၀၉ ခုနွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အသုံးျပုသူလူဦးေရမ်ားစြာ တိုးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုနွစ္ ဇြန္လိုင္တြင္ကုမဿပဏီက သူတို့ဆီမွာ သုံးစြဲသူ သန္း ၅၀၀ ရွိျပီျဖစ္ေျကာင္း ကမဿဘာေပါ္မွာ ျကီးဆုံး လူမွုကြန္ရက္ျကီး တစ္ခုျဖစ္ေျကာင္း ေျကညာခဲ့ပါသည္။ ကုမဿပဏီ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ အသုံးျပုသူတစ္ဝက္ေလာက္ဟာ ေဖ့ဘုတ္ကို ေန့စဉ္သုံးစြဲျပီး တစ္ရက္ကို ၃၄ မိနစ္ခန့္ သုံးစြဲျကေျကာင္း၊ သန္း ၁၅၀ ဟာ မိုဘိုင္းဖုန္းမ်ားျဖင့္ သုံးစြဲျကေျကာင္း သိရွိရသည္။ ကုမဿပဏီမွ ေျပာေရးဆိုခြင္ရွိသူဟာ အဲ့ဒီသမိုင္းမွတ္တိုင္ကို "တိတ္ဆိတ္ေသာ ေျပာင္းလဲမွု" ဟု အမြန္းတင္ ေျပာဆိုသြားခဲ့သည္။

■၂၀၁၀ နိုင္ဝင္ဘာမွာေတာ့ Second Market Inc. ရဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ေဖ့ခ္ဘုတ္ ကုမဿပဏီရဲ့ တန္ဖိုးဟာ ေဒါ္လာ သန္းေပါင္း ၄၁၀၀ ခန့္ရွိျပီျဖစ္ေျကာင္း သိရွိရသည္။ ကုမဿပဏီဟာ eBayကုမဿပဏီကို ေက်ာ္တက္ျပီး ဂူဂယ္နွင့္ အေမဇုန္တို့ျပီးေနာက္ တတီယအျကီးဆုံး အေမရိကန္ အြန္လိုင္းကုမဿပဏီတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ပါသည္။

■၂၀၁၁ ခုနွစ္ အေစာပိုင္းတြင္ ေဖ့ခ္ဘုတ္ရုံးခ်ုပ္ကို ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ မယ္လိုပက္ခ္ကို ေျပာင္းေရြ့ခဲ့သည္။ ၂၀၁၁ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ ေဖ့ဘုတ္သည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ဂူဂယ္ျပီးေနာက္ ဒုတိယလူျကည့္အမ်ားဆုံး ဝက္ဘ္ဆိုက္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ လစဉ္ဝင္ေရာက္ျကည့္ရွုသူ ၁ ဝဝဝ ဝဝဝ ဝဝဝ ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိေျကာင္း သိရွိရသည္။

■၂၀၁၂ - ၂၀၁၃
ေဖ့ခ္ဘုတ္ခ္သည္ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီတြင္ ျပင္ပသို့ ကုမဿပဏီ ရွယ္ယာမ်ား စတင္ေရာင္းခ်ခဲ့ျပီး အမ်ားပိုင္ကုမဿပဏီ တစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ရန္ စီစည္ခဲ့သည္။ ပထမဦးဆုံး ျပင္ပသို့ ရွယ္ယာမ်ားကို ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ေမလ ၁၇ ရက္ေန့မွာ စတင္ထုတ္ေရာင္းခ်ခဲ့သည္။ ပထမဦးဆုံး ရွယ္ယာ တစ္စု၏ တန္ဖိုးမွာ ၃၈ ေဒါ္လာ ျဖစ္သည္။ ကုမဿပဏီ၏ တန္ဖိုးမွာ ေဒါ္လာ ၁၀၄ ဘီလီလ်ံ ခန့္ တန္ဖိုးရွိခဲ့သည္။ အဆိုပါ တန္ဖိုးမွာ အမ်ားပိုင္ကုမဿပဏီတစ္ခုအျဖစ္ စတင္ေျပာင္းလဲတဲ့ ကုမဿပဏီမ်ားမွာ အမ်ားဆုံး တန္ဖိုးျဖစ္သည္။

■၂၀၁၂ ခုနွစ္ ၎င္းတို့၏ ဝင္ေငြ ေဒၚလာ သန္း ၅၀၀၀ ေက်ာ္ေပၚအေျခခံ၍ NASDAQ စေတာ့ရွယ္ယာေဈးကြက္မွာ ေမလ ၁၈ ရက္ေန့မွာ ေရာင္းခ်ခဲ့သည္။ ၂၀၁၃ခုနွစ္ ေမလအေရာက္မွာေတာ့ ေဖ့ခ္ဘုတ္ခ္ဟာ ကမဿဘာေပါ္မွာ အလားအလာအေကာင္းဆုံးကုမဿပဏီ ၅၀၀ စာရင္းမွာ အဆင့္ ၄၆၂ ဝင္ခဲ့သည္။

■၂၀၁၂ ခုနွစ္ မတ္လမွာေတာ့ ေဖ့ဘုတ္က အက္ပလီေကးရွင္းမ်ား ေရာင္းခ်ရန္အတြက္ App Center စတိုးကို မိတ္ဆက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါစတိုးဟာ အိုင္ဖုန္း၊ အန္းဒရြိုက္ပစဿစည္းမ်ားနွင့္ အျခားေသာ မိုဘိုင္းဝက္ဘ္အသုံးျပုသူမ်ား အကုန္လုံး အသုံးျပုနိုင္သည္။

■မာ့ခ္က ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာလ မွာ ေဖ့ခ္ဘုတ္ခ္ကို လစဉ္အသုံးျပုသူ သန္း ၁ ေထာင္ေက်ာ္ျပီ ျဖစ္ေျကာင္း ေျကညာခဲ့သည္။
🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩
Credit to original uploader